De bacterie zou al maanden rondwaren. De directie liet in december de waterleidingen doorspoelen en speciale douchekoppen monteren, maar uit nieuw onderzoek zou blijken dat de legionellabacterie niet is verdwenen. Onderzoekers adviseren de leidingen chemisch te laten reinigen.

Een medewerker van het zorgcomplex liet aan de regionale omroep weten dat de bewoners geen gezondheidsrisico’s lopen. De directie heeft de besmetting gemeld bij de inspectie.

Terwijl de prijs van zonnepanelen de afgelopen tien jaar met 80 procent gedaald, is de prijs van elektriciteit bij de grote energieleveranciers juist is gestegen. Dat constateert Natuur en Milieu in het Vara-radioprogramma Vroege Vogels. Natuur en Milieu constateert, na een analyse van de energiemarkt, dat het omslagpunt in de kosten en baten van zonne-energie de afgelopen maanden is bereikt.

Levensduur
Voorwaarde is wel dat de zonnepanelen een levensduur hebben van 25 jaar. In die 25 jaar kan een huiseigenaar een paar duizend euro besparen door zonnepanelen op het dak aan te brengen. In vergelijking met de omringende landen loopt Nederland achter in het gebruik van zonne-energie. De aanschafkosten blijken het grote bezwaar te zijn.

Inkoopactie
Om die aanschafkosten te verminderen, organiseert Natuur en Milieu een gezamenlijke inkoopactie, een intiatief dat al door meer meer partijen is geinitieerd. Een jaar geleden had een groep consumenten zich bijvoorbeeld verenigd in actiegroep Wijwillenzon. Ook Vereniging Eigen Huis starte eerder een gezamenlijke inkoop van zonnepanelen. Door veel panelen gezamenlijk te bestellen, werd de prijs van de panelen met eenderde naar beneden gebracht.

Rapportage terreinleidingen
In gebouw A en M zitten de watermeters.
Het zijn grote watermeters, waar door het waterleidingbedrijf een omloopleiding in gemaakt is met een kleine watermeter. Dit is gedaan omdat de grote watermeter de kleine afnamehoeveelheden niet exact kan meten.
Het gehele terrein gebruikt maar voor 13 personen water.
Het water in de terreinleidingen moet binnen 24 uur ververst zijn. Om bacteriële aangroei te voorkomen is een snelheid van minimaal 0,5 meter per seconde nodig. Beiden zal niet het geval zijn.
Niet gebruikte leidingdelen zullen afgekoppeld moeten worden. Binnen 5x de diameter. Wekelijks spoelen mag ook.
Veelal zijn terreinleidingen die ouder zijn dan 25 jaar gemaakt als ringleiding. Het nadeel daarvan is dat er één of meer leidingdelen zijn waar doorstroming niet over gegarandeerd kan worden.
Het water in de terreinleidingen moet legionellaveilig zijn. Pas dan kan het water in de gebouwen ook legionellaveilig zijn of worden.

Dit zal er moeten gebeuren om veilig leidingwater te kunnen tappen;
• Leidingdelen van niet gebruikte panden of terreintappunten afdoppen binnen 5x de diameter. Of wekelijks spoelen volgens de Waterwerkbladen.
• Laat berekenen of er voldoende verversing is in de terreinwaterleidingen. Zo niet, laat een spoelprogramma opstellen volgens de Waterwerkbladen.
• Laat onderzoeken of de terreinleidingen als ringleiding gemaakt zijn. Mocht er een ring liggen, dan moet het overbodige leidingdeel verwijderd worden. Dat is het leidingdeel waar het cumulatieve drukverlies het hoogste is.
• Laat aan het einde van de terreinleidingen een watermonster nemen. Dan kan er geconcludeerd worden of het water in orde is. Zo nee, dan zal er nagekeken moeten worden of bovenstaande punten goed uitgevoerd zijn. Zo ja, reinig de terreinleidingen door spoelen. Neem dan aansluitend nogmaals watermonsters. Als spoelen volgens de werkbladen niet werkt, neem dan contact met ons op. Want dan zullen er specialistische maatregelen genomen moeten worden.
 
Een datacentrum vraagt om goede klimaatbeheersing. Een paar uur boven een bepaalde binnentemperatuur levert al problemen op. Daarom is koeling van belang. Er is echter gegarandeerde koeling nodig. De koeling mag niet of slechts kortstondig uitvallen. Wij maken hier temperatuuroverschrijdingsberekeningen voor. Ook wel TO-berekeningen of TOB genaamd. Dit is een simulatieberekening waar alle bouwfysische gegevens ingevoerd worden, samen met de installatiegegevens, de gegevens van de aanwezige personen en de apparatuur. Noodstroomvoorzieningen worden bij data centra altijd geplaatst. Deze wordt vrij kostbaar wanneer ook koelmachines hierop aangesloten moeten worden. Voor ons is de uitdaging weggelegd om uit te rekenen hoe de ruimtetemperatuur een paar uur beheersbaar blijft, bij uitval van de koeling. De simulatie wordt dan ingevoerd alsof het de warmste dag van het jaar is. Een oplossing kan zijn veel buitenlucht toevoeren. Of de dry-coolers laten draaien zonder dat de compressoren aan gaan. Soms is het nodig om een kleine koeler aan te sluiten op de noodstroomvoorziening.

Gebruikte gegevens
Van u ontvangen tekening WA01.
Het is een isometrische tekening.
Schaal 1:100.
Op de tekening staan de warmwater- en de circulatieleidingen getekend.
Het project heet 102 woningen, er staan echter minder woningen getekend.
Het aantal woningaansluitingen is 60 stuks. Verdeeld over vleugel A tot en met E.
Elke woning heeft twee tappunten voor warmwater (volgens uw opgave);
-douche
-gootsteen
Uw vraagstelling
De waterinstallatie is een bestaande situatie. Momenteel is het zo dat er aan het einde van de installatie, in vleugel E, geen flow is. Ook worden niet de tapwaterretourtemperaturen van 60 graden gehaald.
In een bespreking over dit onderwerp heeft u aangegeven dat er wel flow is, maar de flow heeft een te lage temperatuur.
Opdrachtomschrijving
Maak een waterleidingberekening voor het warme water en het circulatiedeel.
Geef aan waar en hoe de installatie verbeterd moet worden zodat er overal in de meecirculerende leidingen een temperatuur is van 60°C. of hoger. En bij de tappunten als ze gebruikt worden.
Waterleidingberekening
Uitgangspunten;
• alleen het warme water en de circulatieleidingen worden berekend
• de boiler staat op de begane grond
• er wordt geen gebruik gemaakt van een drukverhogingsinstallatie
• leidingen zijn van roodkoper
• 1,25 tapeenheden per appartement
• op de begane grond zijn nog twee resterende aansluitingen. In stromingsrichting is dat 0,5 en 3 tapeenheden.
• per appartementaansluiting gaan we uit van een voordruk van 120 kPa
Er is een berekening van de huidige situatie en een berekening van de nieuwe situatie.
Als bijlage is een leidingschema meegezonden.
Snelheid in waterleidingen
De snelheid in de warmwaterleidingen mag volgens den NEN1006 niet hoger zijn dan 2 meter per seconde. De geluidsnormen en het GIW geven voor woningen aan 1,5 meter per seconde. Daar voldoen de warmwaterleidingen aan.
De circulatieleidingen moeten een snelheid hebben die lager is dan 0,7 meter per seconde.
De volgende leidingdelen moeten verzwaard worden;
244 wordt 15 mm
245 wordt 15 mm
247 wordt 15 mm
248 wordt 15 mm
273 wordt 15 mm
306 wordt 15 mm
309 wordt 15 mm
262 wordt 15 mm
268 wordt 15 mm
288 wordt 22 mm
311 wordt 22 mm
280 wordt 22 mm
289 wordt 22 mm
290 wordt 22 mm
291 wordt 22 mm
282 wordt 28 mm
261 wordt 28 mm
Deze leidingdelen zijn te halen uit het meegeleverde isometrische schema.
In de berekening is met een sterretje aangegeven welke leidingdelen een te hoge snelheid hebben. Zie berekening huidige situatie. Hoofdstuk circulatieresultaten.
De nieuwe leidingen isoleren.
Boilertemperatuur
De boiler zal ingesteld moeten zijn op 70°C. Bij de tappunten is 60°C. nodig waardoor er een temperatuurverschil ontstaat van 10°C. Hoewel tegenwoordig de circulatiesystemen bij voorkeur op een temperatuurverschil van 5°C. worden berekend, kan hier worden volstaan met 10°C. verschil. Waarschijnlijk is dat ook het uitgangspunt geweest. Vroeger was een delta T van 10 graden namelijk gebruikelijk. De kleine recirculatiediameters verraden ook het uitgangspunt van een hoger temperatuurverschil.
De boilertemperatuur zal uitgelezen moeten kunnen worden door middel van een thermometer op de uitgaande warmwaterleiding, vlak na de boiler.
Thermostatische circulatieventielen
Er zitten drie thermostatische circulatieventielen in het systeem. Elk aan het einde van een circulatiegroep. Wanneer bij een TCV de temperatuur daalt, dan zal de flow over het ventiel toenemen. Vanwege de weg van de minste weerstand zal de circulatie over de dichtstbijzijnde strang het meeste toenemen. De verste strangen krijgen dan minder of geen flow.
TCV’s moeten in de regel per strang geplaatst worden en niet per groep. Dat is hier echter niet mogelijk. Omdat elke strang klein is, is er per strang maar weinig flow nodig.
22 strangen vragen om 22 TCV’s. Elk met een minimale flow van 0,0278 l/s. Dat is totaal 0,61 l/s. Volgens de berekening is de helft van deze waterhoeveelheid maar nodig. Wanneer er toch gekozen wordt voor het dubbele aan flow, dan neemt de snelheid in de leidingen ook toe. Waardoor slijtage aan de koperen wanden toeneemt. Er zullen veel sneller gaten in de leidingwanden ontstaan.
Dit leidt tot de conclusie de TCV’s te verwijderen uit het systeem.
Inregelen
In dit geval zal de installatie in balans gebracht moeten worden zonder TCV’s. Dat kan met inregelventielen.
Op de plaats van de verwijderde TCV’s kunnen inregelventielen geplaatst worden.
Ik elke strang, 22 stuks, zullen inregelventielen moeten komen.
Plaats na de pomp, in de hoofdretourleiding ook nog een inregelventiel.
Hiervoor zijn inregelventielen verkrijgbaar met een kijkglaasje. De flow is dan af te lezen op het glaasje. Ze zijn in diverse volumestroombereiken te koop. Een voorbeeld in de Setter van Taco.
De benodigde volumestromen zijn uit de berekening te halen. Uit het hoofdstuk circulatieresultaten. Dat is per leidingdeel te bekijken.
Om er zeker van te zijn dat in elke deelring de temperatuur goed is, heeft elke ring een thermometer nodig, die op minimaal 50 cm van de koppeling aan de verzamelcirculatieleiding gemonteerd moet worden.
Tips bij inregelen;
• Om goed te kunnen inregelen kan het beste eerst een waterleidingberekening gemaakt worden van de volledige installatie, compleet met deelringen (is al in jullie bezit).
• Het gemakkelijkste regel je in met inregelafsluiters voorzien van een volumestroomuitleesglaasje.
• Wacht na elke instelling een kwartier voordat de temperaturen gecontroleerd kunnen worden.
• Maak na het volledig inregelen een meetrapport.
• Inregelen kun je ook uitbesteden.
Druk in de waterinstallatie
De druk bij de appartementaansluitingen moet 120 kPa zijn. Omdat wij verwachten dat er 20 kPa in het appartement opgemaakt wordt. En de minimale druk op de tappunten moet 100 kPa zijn.
Omdat wij geen berekening van het koudwater hebben gemaakt is er een begindruk nodig bij de ingang van de boiler.
Volgens de waterleidingberekening moet de druk daar 195 kPa zijn. Wij adviseren bij de boilerinlaat de druk te controleren door een manometer te plaatsen. Er zijn echter geen flowklachten. Er zijn wel warmwatertemperatuurklachten.
Tapwatercirculatiepomp
De waterleidingberekening van de huidige situatie geeft aan dat er 96,5 kPa nodig is bij 0,269 liter per seconde. De bestaande pomp is Grundfos UPS 25-60. Deze geeft bij 0,269 liter per seconde circa 43 kPa.
De waterleidingberekening van de nieuwe situatie geeft aan dat er 44,7 kPa nodig is bij 0,273 liter per seconde. De geselecteerde pomp is Grundfos UPS 25-80. Deze geeft bij 0,273 liter per seconde circa 72 kPa.
In volgorde van stroming moet de volgende pompcombinatie worden opgebouwd:
• stopkraan
• pomp
• keerklep EA
• stopkraan
• inregelventiel
• thermometer
Isolatie
De nieuwe waterleidingen moeten geïsoleerd worden. Het is aan te raden bij de bestaande de bestaande isolatie te controleren. Alle meecirculerende warmwaterleidingen en de circulatieleidingen moeten voorzien zijn van isolatie.
Heetwaterafsluiter
Het staat los van de warmwatertemperatuurklachten, maar voor de veiligheid van de bewoners adviseren wij heetwaterafsluiters bij binnenkomst in de woningen.
Het kan zijn dat deze al gemonteerd zijn, maar in bestaande panden zie je ze niet zo vaak. Deze afsluiter komt in de warmwaterleiding. Deze wordt met een voeler verbonden aan de koudwaterleidingen. Als de koudwaterafsluiter van de woning wordt dichtgedraaid, sluit automatisch de heetwaterafsluiter. Watts heeft dat soort afsluiters in het programma.
Samenvatting
Stel de boiler in op 70°C.
Verwijder de thermostatische circulatieventielen.
Vervang diverse leidingdelen voor een grotere diameter.
Plaats in elke strang, in elke groep en in de hoofdretourleiding een inregelafsluiter.
Zorg dat alle leidingen van het volledige circulatiesysteem geïsoleerd zijn.
Plaats thermometers na de boiler, in elke deelring, in elke circulatiegroep en in de hoofdretourleiding.
Plaats een nieuwe circulatiepomp.
Regel de installatie in.
Maak een inregelrapport.

Installatieadvies is een ruim begrip. Wij verdelen deze in drie hoofdgroepen;
• Advies
• Installatieberekeningen
• Teken- en calculatieservice

Advies
Wij denken graag met u mee. Of het nu over energiebesparing gaat, het verhelpen van installatieklachten of het omschrijven van uw installatiewensen.

Installatieberekeningen
o alle leidingberekeningen
o luchtkanalenberekeningen inclusief geluidsberekening
o warmteverlies-/transmissieberekeningen
o koellastberekeningen
o temperatuuroverschrijdingsberekeningen (TO-berekeningen / TOB)
o alle ventilatieberekeningen

Tekenservice installatietechniek (S–CV-AC-E)
o werktekeningen
o plattegrondtekeningen
o technische ruimten
o isometrische projecties
o principeschema’s
o prefabtekeningen

Calculatieservice installatietechniek (S–CV-AC-E)
o materiaalstaat met netto prijzen en montagetijden
o technische omschrijving

Legionellapreventie
Voor het veilig ontwerpen en houden van drinkwaterinstallaties is veel kennis nodig. Wij hebben deze kunde in huis. Voor alle vragen kunt u bij ons terecht. Wij kunnen u bijstaan vanaf ontwerp tot en met de oplevering en van oplevering tot sloop.
o Ontwerpcontrole
o (Tussen)inspecties
o Legionellabeheersplannen (wij zijn BRL6010 gecertificeerd)
o Oplossingen voor probleemgevallen

Bouwbesluitberekeningen
o EPC-/EPN-berekeningen
o ventilatie(balans)berekeningen
o daglichtberekeningen
o gebruiksoppervlakteberekeningen

Wij komen u met enthousiasme vertellen wat wij allemaal doen. U kunt ons hier uitnodigen. Wij komen graag bij u!

• Waterleidingwet
• Waterleidingbesluit
• Leveringsvoorwaarden Waterleidingbedrijven (artikel 5.3)

Het onderhoud is verplicht voor alle collectieve waterinstallaties.
Het beheer van waterinstallaties geldt voor alle collectieve installaties en installaties in de risicoklassen 4 en 5. Zie Waterwerkblad 1.4G.

Beheer- en onderhoudsplan
1. Vaststellen verantwoordelijkheden
2. Tekeningen en documenten verzamelen
3. Installaties en tappunten opnemen
4. Inventarisatie onderhoudsgevoelige onderdelen
5. Aanwezigheid legionellabeheersinstructie
6. Aanwezigheid legionellabeheersplan
7. Legionellabeheersplan laten maken
8. Vaststellen prestatie-eisen
9. Werkelijke prestatie vaststellen
10. Installatie aanpassen
11. Beheers- en onderhoudsplan opstellen en onderhoudsactiviteiten bepalen
12. Beheer- en onderhoudsplan uitvoeren
Ad 9.
De werkelijke prestatie stel je vast met behulp van de NEN 2767. Alle onderdelen krijgen een conditiekwalificatie variërend van 1 tot en met 6. Waarbij 1 perfect is en 6 zeer slecht. De conditiemeting moet elke drie jaar plaatsvinden.
Ad 10.
Aanpassing door vervangen van componenten en verwijderen van onderhoudsgevoelige onderdelen. Bij het aanpassen van de installatie kan tevens gekeken worden naar de automatisering van registratie of uitvoering.
Ad 12.
Vergeet vooral dit niet;
Warmtepompboilers moeten minimaal 1x per week opgewarmd worden tot minimaal 65°C.
Bij zonne-energiesystemen moet de naverwarming goed werken. En ook de beveiliging tegen een te hoge temperatuur.

HR zonwering en het daaraan gekoppelde keurmerk biedt voordelen voor alle bij de bouw betrokken partijen (van architect tot bouwprofessional), onder andere lagere bouwkosten, energiebesparing, visueel en thermisch comfort, minder schade door oververhitting, een beter werkklimaat. Een beter werkklimaat dat van cruciale betekenis is in scholen, ziekenhuizen en andere zorginstellingen.

Uit onderzoeken van TNO kwam naar voren dat het gebruik van automatische ten opzichte van handmatig geregelde (buiten)zonwering een aanzienlijke energiebesparing opleverde van bijv. 12 – 23% voor kantoren en voor scholen 7 – 25%.
Dit publiceerde installatienet.nl

Wij van Leever installatie adviseurs B.V. maken berekeningen waar zonwering in toegepast wordt;
- koellastberekeningen
- temperatuuroverschrijdingsberekeningen (ook wel TO-berekening genoemd of TOB)
- EPN of EPC-berekeningen
- energiebespraringsberekeningen

Alle uitkomsten vallen gunstiger uit bij het gebruik van zonwering. Hoe beter de zonwering en de bijbehorende regeling, des te gunstiger de uitkomst. Voordeel valt er te halen door energiebesparing en een hoger leefcomfort.

Informatie over deze berekeningen kunt u kosteloos opvragen bij Leever B.V.

Dat betekent dat tal van sportclubs moet uitwijken naar een alternatieve locatie. Basisschool Jan Peters treft waarschijnlijk hetzelfde lot, aangezien de gymles in de betreffende zaal wordt gegeven.

bron: limburger.nl

Met de nieuwe invoeringsdatum van NEN 7120 komt minister Donner tegemoet aan het verzoek van diverse partijen uit de bouwsector.
­
De nieuwe energieprestatienorm, NEN 7120, wordt ingevoerd omdat de nieuwste technieken op het gebied van energiezuinig bouwen niet goed beoordeeld kunnen worden met de huidige normen.

Bron: Nen