Eisen gesteld aan temperaturen wachttijden en geluid in waterinstallaties (ISSO 30)

1. Temperaturen

Watertemperaturen mogen niet te laag (vorst) en niet te hoog (kalk) zijn en niet in de legionella-gevarenzone zitten. Toegestane temperatuurreeksen;

  • 4-25° C.
  • 60-70° C.

(mengwater mag bij gecontroleerde uitzonderingen)

2. Wachttijd

In 30 seconden moet bij een tappunt (zonder circulatieleiding) een warmwatertemperatuur bereikt zijn van 50° C.
In 120 seconden moet de temperatuur 58° C. geworden zijn.

3. Geluid


Woningen die grenzen aan andere woningen: maximale waterleidingsnelheid: 1,5 m/s.
Bij hoge geluidseisen: geen hogere snelheid dan 1 m/s.
Om stromingsgeluid en waterslag te voorkomen kan beter een maximale druk van 300 kPa in leidingen aangehouden worden.

4. CW-/gelijktijdigheidsklassen


In tabellen staat aangegeven hoe de CW-klasse bepaald moet worden.

CW 1, 2 of 3
Alleen de keuken wordt gebruikt
CW 4 of 5
Keuken en douche worden gelijktijdig gebruikt
CW 6
Keuken en bad (en douche) worden gelijktijdig gebruikt, afhankelijk van de gelijktijdigheidsklasse.

5. Leidingtracé

  • Leidingen mogen alleen in buitenmuren komen wanneer ze in het binnenblad zitten en er achter geïsoleerd is met een Rc-waarde van 2,5 m2.K/W of groter.
  • Het wordt afgeraden waterleidingen in vloeren te storten waar ook vloerverwarming in komt.
  • Leidingen mogen in kruipruimten als deze minimaal 70 centimeter hoog is.
  • Leidingen mogen in wanden en vloeren gelegd worden als het maar in de eigen woning is.

Warmtapwater kan in groepen ingedeeld worden vanwege wachttijd en/of onderlinge beïnvloeding van tappunten.

Meerdere maatregelen om onderlinge beïnvloeding van tappunten te voorkomen:

  • dimensioneer goed: de gezamenlijke waterleiding moet per meter minder drukverlies hebben van de aansluitleiding
  • elk tappunt een afzonderlijke aansluitleiding geven vanaf het warmwatertoestel
  • plaats een thermostatisch geregelde douchemengkraan
  • kies een warmwatertoestel met een lage weerstand (bijvoorbeeld een boiler)
  • plaats drukonafhankelijke volumestroombegrenzers
  • plaats indien nodig meerdere warmwatertoestellen

6. Beveiliging bij het wegvallen van druk


Indien het warme tapwater door derden wordt aangeleverd, moet er voor worden zorggedragen dat de toevoer van het warme tapwater wordt vergrendeld wanneer de druk in het koudwater wegvalt.

7. Waterslag


Hoe kan waterslag worden beïnvloed?

  • door de volumestroom (grotere leidingdiameter)
  • door de statisch druk (liefst aan het begin van het tracé maximaal 300 kPa)
  • door de leidinglengte
  • door de sluitingstijd van de kraan
  • door beugeling (met rubberinlage op een wand met een zo groot mogelijke massa)
  • door het leidingmateriaal (kunststof geeft meer mee dan koper)
  • door flexibele tussenstukken toe te passen (bijvoorbeeld bij het aansluiten van snelsluitende kranen)
  • door waterslagdempers (mag niet in het warme water)

8. Waterbesparingsnormering (WPN)


Dit is een niet verplichte norm (NEN 6922) waarmee bezuinigingen ten aanzien van het drink- en warmtapwaterverbruik bepaald kunnen worden. De rekengrootheid is de waterprestatiecoëfficiënt (WPC).

9. Legionella in woningen


Onderzoek wees uit dat 57% van de woningen risicodragend zijn.
De huiseigenaar is verantwoordelijk.

Aandachtspunten ter voorkoming:

De afstanden tussen koudwaterleidingen en warme leidingen of apparatuur e.d. die in de ISSO 30 staan zijn niet meer correct. Er is een ISSO-publicatie voor gekomen: ISSO/BRL811